Last updated: 7 Nov 2017 | 1119 Views |
นับถอยหลังอีกไม่กี่ปีประเทศไทยเราก็จะก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์ การให้ความสำคัญกับเรื่องของสุขภาพจึงเป็นสิ่งที่ทุกคนไม่ควรมองข้าม เพราะหากปล่อยทิ้งไว้อาจยากต่อการรักษาหรือทำให้คุณภาพชีวิตแย่ลง หนึ่งในนั้นก็คือ “ข้อเข่าเสื่อม” โรคเรื้อรังที่สร้างความทุกข์ทรมาน ซึ่งส่งผลต่อการเคลื่อนไหวร่างกายและการใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติ
ส่วนใหญ่มักพบในผู้ที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไป โดยผู้หญิงมีแนวโน้มที่จะเป็นโรคนี้ได้มากกว่าผู้ชาย หรือพบในผู้ที่มีน้ำหนักตัวมาก ผู้ที่ใช้ข้อไม่เหมาะสม ฯลฯ สาเหตุของโรคนอกเหนือจากปัจจัยทางพันธุกรรม ยังเกิดจากการเสื่อมและสึกกร่อนของผิวกระดูกอ่อนบริเวณผิวข้อต่อ ซึ่งมีโครงสร้างเป็นโปรตีนชนิดหนึ่ง ที่เรียกว่า CollagenType II มีหน้าที่รองรับน้ำหนัก ลดแรงกระแทก รวมถึงให้ความแข็งแรงแก่ข้อต่อในขณะที่มีการเคลื่อนไหวนั้นมีปริมาณลดลง กระทั่งข้อต่อเกิดการเสียดสีกันจนอักเสบและรู้สึกเจ็บปวดบริเวณนั้นๆ จนไม่สามารถเคลื่อนไหวและเหยียดงอไม่สุดได้ตามปกติ โดยในระยะแรกจะเริ่มมีอาการปวดบริเวณข้อเข่า ลุกขึ้นจากท่านั่งลำบาก ข้อขัด ฝืด ตึง มีเสียงดังกรอบแกรบเวลาขยับเข่า งอเข่าได้น้อยลง หรือเหยียดข้อเข่าได้ไม่สุด
เนื่องจากโรคข้อเข่าเสื่อมเป็นโรคเรื้อรังที่ยากจะรักษาให้หายขาดได้ ดังนั้นการรักษาจึงเป็นไปเพื่อช่วยบรรเทาอาการเจ็บปวดและควบคุมอาการของโรคด้วยการกินยา ผ่าตัด และกายภาพบำบัด ฯลฯ ในแต่ละคนจะมีวิธีการรักษาที่แตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น อายุ อาการและความรุนแรงของโรค รวมทั้งการใช้งานของข้อเข่า อย่างไรก็ตามหลายคนมักจะรักษาด้วยการกินยา เช่น ยาแก้ปวดลดการอักเสบ เพื่อบรรเทาอาการแต่การใช้ยาติดต่อกันเป็นเวลานานๆ จะทำให้เกิดผลข้างเคียง หรือแม้แต่การหันมารับประทานสารสกัด glucosamine และ chondroitin เพื่อลดอาการปวดในผู้ป่วยที่มีข้ออักเสบเรื้อรังได้แต่ยังไม่มีข้อมูลยืนยันชัดเจนเกี่ยวกับประโยชน์ในผู้ป่วยที่เป็นโรคข้อเสื่อม


ปัจจุบันผู้คนส่วนใหญ่จึงหันมาดูแลสุขภาพและป้องกันโรคโดยการใช้อาหารเป็นยาเพราะไม่เป็นอันตรายและไม่ส่งผลเสียต่อร่างกายในระยะยาวกันมากขึ้น ปัจจุบันนักวิจัยพบว่าผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่ชื่อว่า คอลลาเจนไทพ์ทู (UC-II) ซึ่งเป็นสารสกัดจากกระดูกอ่อนของอกไก่ อาจช่วยดูแลปัญหาข้อเสื่อม โดยมีการศึกษาวิจัยในสัตว์และในคนพบว่า การรับประทานคอลลาเจนไทพ์ทู (UC-II) ขนาด 40 มิลลิกรัมต่อวัน จะช่วยซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอของส่วนประกอบที่อยู่ในข้อโดยกระตุ้นให้มีการสังเคราะห์เซลล์ใหม่เพิ่มขึ้น ช่วยเพิ่มระดับของ Hyaluronic acid ซึ่งเป็นส่วนประกอบของน้ำหล่อเลี้ยงในข้อ และยังยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ที่ย่อยสลายน้ำหล่อเลี้ยงข้อ จึงช่วยลดอาการปวดข้อและข้อยืดได้ ทำให้การเคลื่อนไหวของร่างกายดีขึ้น รวมทั้งยังได้ผลดีในผู้ที่ออกกำลังกายโดยเพิ่มประสิทธิภาพในการยืดองศาของเข่าได้ดีขึ้น และเพิ่มระยะเวลาการออกกำลังในการวิ่งบนลู่วิ่งที่ปรับความชันได้นานกว่าก่อนที่มีอาการเจ็บถึงสองเท่า นอกจากนี้นักวิจัยยังพบว่าสารคอลลาเจนไทพ์ทู (UC-II) ยังมีประสิทธิภาพลดอาการของโรคข้อเข่าเสื่อมได้ดีกว่าสารสกัดสูตรผสมของกลูโคซามีน (glucosamine) และ สารคอนดรอยติน (chondroitin) โดยมีความปลอดภัยสูงและไม่พบผลข้างเคียง
ดังนั้นการเสริมสารอาหารที่มีส่วนช่วยในการสร้างเนื้อเยื่อคอลลาเจนและเนื้อเยื่อของเอ็นกระดูกอย่าง Collagen Type II ควบคู่กับสารต้านอนุมูลอิสระ เช่น วิตามินซีซึ่งจำเป็นต่อการสร้างกระดูกอ่อน จึงอาจเป็นทางเลือกใหม่สำหรับผู้ที่มีโรคข้อเสื่อมที่จะช่วยให้การเคลื่อนไหวของข้อดีขึ้น อย่างไรก็ตามที่ขาดไม่ได้คือการเลือกรับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ รวมถึงเลือกรับประทานอาหารที่มีแคลเซียมสูง ได้แก่ นมไขมันต่ำ ปลาเล็กปลาน้อย ผักใบเขียว กุ้งแห้ง กะปิ และอาจเสริมแคลเซียมเม็ดควบคู่กับการได้รับวิตามินดีในปริมาณที่เหมาะสม เพื่อเสริมโครงสร้างกระดูกให้แข็งแรง ควบคู่ไปกับรักษาน้ำหนักตัวให้พอดี หมั่นออกกำลังกายอย่างพอเหมาะเป็นประจำ และหลีกเลี่ยงท่าทางที่จะทำให้ข้อต้องออกแรงรับมากๆ เช่น นั่งยองๆ นั่งขัดสมาธิ หรือนั่งพับเพียบนานๆ
แม้ข้อเสื่อมจะเป็นโรคใกล้ตัวที่ยากจะหลีกเลี่ยงเมื่อสูงวัย แต่หากรู้จักดูแลตัวเองตั้งแต่วันนี้ก็จะช่วยยืดอายุข้อ ชะลอความเสื่อมและเสริมสร้างสุขภาพข้อเข่าที่ดีให้กับคุณ
อ้างอิง
Crowley DC, et al. Safety and efficacy of undenatured type II collagen in the treatment of osteoarthritis of the knee: a clinical trial. Int J Med Sci. 2009 Oct 9; 6(6): 312-21.
Lugo J P, Saiyed ZM, Lane NE. Efficacy and tolerability of an undenatured type II collagen supplement in modulating knee osteoarthritis symptoms: a multicenter randomized, double-blind, placebo-controlled study. Nutr J. 2016 Jan 29; 15:14.
Lugo JP, et al. Undenatured type II collagen (UC-II®) for joint support: a randomized, double-blind, placebo-controlled study in healthy volunteers. J Int Soc Sports Nutr. 2013 Oct 24; 10(1): 48